मुंबई/पुणे | प्रतिनिधी
पावसाने आणि “एल-निनो”च्या सावटाने चिंतित असलेल्या शेतकऱ्यांसाठी आणि महाराष्ट्रासाठी एक आनंद वार्ता आहे. शेतकऱ्यांनो, आजिबात काळजी करू नका; देशभरात यंदा सरासरीपेक्षा कमी पाऊस पडणार असला, तरी राज्यात यंदा पावसाचे वेगळे चित्र दिसणार आहे.
भारतीय हवामान शास्त्र विभाग (आयएमडी) ने यंदाच्या पावसाळ्याबाबत आपला दुसरा सुधारित अंदाज जाहीर केला आहे. या अंदाजानुसार, देशात सरासरीच्या तुलनेत काहीसा कमी पाऊस पडण्याची शक्यता असली, तरी महाराष्ट्रासाठी मात्र अत्यंत दिलासादायक आणि आनंदाची बातमी समोर आली आहे.
महाराष्ट्रात किती टक्के पाऊस
चालू वर्षात म्हणजेच 2026 मध्ये देशभरात दीर्घकालीन सरासरीच्या (एलपीए) 90% पाऊस पडण्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे, तर महाराष्ट्रात हाच टक्का तब्बल 98% राहण्याची शक्यता असल्याने राज्यातील बळीराजाला मोठा दिलासा मिळाला आहे.
देशभरात ‘अल निनो’चा प्रभाव, महाराष्ट्राला दिलासा
हवामान विभागाच्या ताज्या अहवालानुसार, प्रशांत महासागरातील ‘अल निनो’च्या सक्रियतेमुळे देशाच्या काही भागांत पावसाचे प्रमाण सरासरीपेक्षा कमी राहण्याचा अंदाज आहे. देशभरासाठी 90% पाऊस हा ‘सामान्यपेक्षा कमी’ या वर्गवारीत मोडतो. मात्र, प्रादेशिक हवामान प्रणाली आणि अरबी समुद्रातील अनुकूल स्थितीमुळे महाराष्ट्रात मान्सूनचा प्रवास सुखकर आणि दमदार असेल. राज्यात 98% पावसाची शक्यता ही ‘सामान्य पाऊस’ या श्रेणीत येत असल्याने खरीप हंगामाच्या पेरण्यांसाठी ही अत्यंत सकारात्मक वेळ मानली जात आहे.
प्रमुख प्रादेशिक अंदाज आणि शेतीवर होणारा परिणाम
- खरीप पेरण्यांना गती: 98% पावसाच्या अंदाजामुळे राज्यातील प्रमुख पिके जसे की – कापूस, सोयाबीन, ऊस आणि तृणधान्यांच्या पेरण्या वेळेवर आणि योग्य गतीने होण्यास मदत होईल.
- जलाशयांतील पाणीसाठा: गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा चांगला पाऊस झाल्यास राज्यातील धरणांमधील पाणीसाठा सुधारण्यास मदत होईल, ज्यामुळे रब्बी हंगामाची चिंताही मिटू शकते.
- विदर्भ आणि मराठवाड्यावर विशेष लक्ष: हवामान विभागाने दिलेल्या संकेतानुसार, कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रासह मराठवाडा आणि विदर्भातील काही भागांतही जूनच्या दुसऱ्या आठवड्यापासून पावसाचा जोर वाढण्याची शक्यता आहे.
कृषी विभागाचे शेतकऱ्यांना आवाहन
जरी हवामान विभागाने 98% पावसाचा अंदाज वर्तवून चिंता मिटवली असली, तरी कृषी विभागाने शेतकऱ्यांना घाईघाईत पेरण्या न करण्याचा सल्ला दिला आहे. हवामान तज्ज्ञांच्या मते, मान्सूनच्या सुरुवातीच्या काळात पावसाचे प्रमाण अनिश्चित असू शकते. त्यामुळे शेतात किमान 75 ते 100 मिमी पाऊस झाल्याशिवाय आणि जमिनीत पुरेशी ओल निर्माण झाल्याशिवाय कापूस, मका किंवा सोयाबीनसारख्या पिकांची पेरणी करू नये, जेणेकरून दुबार पेरणीचे संकट टाळता येईल.
जिरायती शेतकऱ्यांसाठी वरदान!
एकूणच, देशभरातील 90% च्या तुलनेत महाराष्ट्रातील 98% पावसाचा हा अंदाज प्रादेशिक पीक पॅटर्न आणि सिंचन नियोजनासाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरणार आहे. विशेषतः जिरायती शेती करणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी हा मान्सून वरदान ठरू शकतो.
तुम्हाला हे वाचायला नक्की आवडेल
