पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आपल्या नुकत्याच झालेल्या पाच देशांच्या दौऱ्यादरम्यान भारताच्या समृद्ध कृषी संस्कृतीची आणि अन्न विविधतेची झलक जागतिक मंचावर अतिशय प्रभावीपणे सादर केली आहे. आंतरराष्ट्रीय राजनैतिक संबंधांना एक नवी उंची देताना पंतप्रधानांनी ‘जागतिक अन्न आणि कृषी संघटनेच्या’ (FAO) महासंचालकांना खास भारतीय कृषी उत्पादने भेट दिली. यामध्ये प्रामुख्याने भारताचे ‘मिलेट्स’ (भरड धान्य) चे महत्त्व पटवून देणारे पौष्टिक ‘मिलेट बार्स’ आणि विविध प्रकारचे भरड धान्य तसेच जुनागढचे प्रसिद्ध ‘केसर आंबे’ यांचा प्रामुख्याने समावेश होता. जागतिक पातळीवर अन्न सुरक्षेसाठी काम करणाऱ्या सर्वोच्च संस्थेच्या प्रमुखांना ही उत्पादने भेट देऊन भारताने आपल्या कृषी कौशल्याचा संदेश जगभरात पोहोचवला आहे.
भारताने संयुक्त राष्ट्रांच्या माध्यमातून 2023 हे वर्ष ‘आंतरराष्ट्रीय पोषक तृणधान्य वर्ष’ (International Year of Millets) म्हणून साजरे करून जगभरात मिलेट्सचा प्रसार केला होता. त्याच मोहिमेला पुढे नेत पंतप्रधानांनी जागतिक अन्न संघटनेच्या प्रप्रुखांना आधुनिक पद्धतीने तयार केलेले पौष्टिक ‘मिलेट बार्स’ भेट दिले. आरोग्यासाठी अत्यंत गुणकारी, कमी पाण्यात आणि कठीण हवामानातही येणाऱ्या या पारंपरिक पिकांचे महत्त्व जागतिक स्तरावर अधोरेखित करणे हा यामागील मुख्य उद्देश होता. या माध्यमातून भारताने केवळ पारंपरिक शेतीचे दर्शन घडवले नाही, तर मिलेट्सचे मूल्यवर्धन (Value Addition) करून तयार केलेली आधुनिक उत्पादनेही जगासमोर आणली आहेत.
या भेटीमध्ये तृणधान्यांसोबतच भारताची फलोत्पादन (Horticulture) ताकद दाखवण्यासाठी फळांचा राजा समजल्या जाणाऱ्या ‘केसर आंब्यांचा’ विशेष समावेश करण्यात आला होता. आपल्या वैशिष्ट्यपूर्ण गोड चवीसाठी आणि सुवासासाठी जगभर प्रसिद्ध असलेला केसर आंबा आंतरराष्ट्रीय पातळीवर सादर करत पंतप्रधानांनी भारताची खाद्य संस्कृती आणि कृषी क्षेत्रातील विविधता अधोरेखित केली. या अनोख्या उपहारांमुळे जागतिक मंचावर भारताच्या ‘सॉफ्ट पॉवर’ला तर बळ मिळालेच, पण त्याचसोबत भारतीय शेतकऱ्यांच्या कष्टाला आणि स्थानिक कृषी उत्पादनांना आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत एक नवी ओळख मिळवून देण्याचा यशस्वी प्रयत्न या निमित्ताने झाला आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे
• विशेष भेट: पंतप्रधानांनी जागतिक अन्न आणि कृषी संघटनेच्या (FAO) महासंचालकांना भारताची विशेष कृषी उत्पादने भेट दिली.
• मिलेट्सचे ब्रँडिंग: आंतरराष्ट्रीय स्तरावर भरड धान्याचे महत्त्व आणि पौष्टिकता पटवून देण्यासाठी ‘मिलेट बार्स’ व विविध तृणधान्य सुपूर्द केले.
• फलोत्पादनाचे प्रदर्शन: भारताची खाद्य संस्कृती जगासमोर मांडण्यासाठी जुनागढच्या प्रसिद्ध व स्वादिष्ट ‘केसर आंब्यांचा’ उपहारांमध्ये समावेश केला.
• जागतिक संदेश: कृषी उत्पादनांच्या या जागतिक सादरीकरणामुळे भारतीय शेती, पारंपरिक पिके आणि मूल्यवर्धित उत्पादनांना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मोठी बाजारपेठ मिळण्यास मदत होणार आहे.
