शेतात राब-राब राबायचं, पिकाला लेकरासारखं जपायचं आणि ऐन कापणीच्या वेळी माकडांच्या टोळीनं येऊन होत्याचं नव्हतं करायचं… हे दृश्य कोणत्याही शेतकऱ्यासाठी काळजाचा थरकाप उडवणारं असतं. पण म्हणतात ना, ‘गरज ही शोधाची जननी आहे’. याच उक्तीप्रमाणे भारतीय शेतकऱ्यांनी माकडांना पळवून लावण्यासाठी एक असा रंजक आणि तितकाच प्रभावी मार्ग शोधला आहे, जो सध्या सोशल मीडियावर तुफान चर्चेत आहे.
शेतकरी आता चक्क ‘अस्वलाचा’ अवतार धारण करून आपल्या पिकांचं रक्षण करत आहेत! भारतीय शेतकऱ्यांचा हा भन्नाट ‘देसी जुगाड’ भलताच व्हायरल होत आहे.
संकट माकडांचे, उत्तर ‘अस्वला’चे!
उत्तर प्रदेशातील लखीमपूर खेरी आणि तेलंगणातील काही जिल्ह्यांमध्ये माकडांचा उपद्रव इतका वाढला होता की, पारंपारिक गोफण किंवा फटाके आता निकामी ठरू लागले होते. माकडं माणसांना घाबरत नाहीत, हे लक्षात आल्यावर शेतकऱ्यांनी त्यांच्या मानसिकतेचा अभ्यास केला. त्यांना समजलं की, माकडं अस्वल किंवा तत्सम हिंस्त्र श्वापदांना प्रचंड घाबरतात.
मग काय? शेतकऱ्यांनी थेट अस्वलाचे हुबेहूब दिसणारे ‘कॉस्च्युम’ (पोशाख) खरेदी केले आणि सुरू झाला एक आगळावेगळा प्रयोग!
कसा चालतो हा ‘अस्वल’ प्रयोग?
हा जुगाड जितका मजेशीर दिसतो, तितकाच तो कष्टाचाही आहे:
* हुबेहूब वेशभूषा: शेतकरी बाजारातून किंवा ऑनलाइन १० ते १२ हजार रुपये खर्च करून अस्वलाचा ड्रेस विकत घेतात.
* फिल्डिंग: भर उन्हात अस्वलाचा जड ड्रेस घालून शेतकरी आपल्या शेतात फेऱ्या मारतात.
* माकडांची पळापळ: लांबून ‘अस्वल’ दिसताच माकडांच्या टोळ्या जीव घेऊन पळ काढतात. जे काम चार माणसं करू शकत नव्हती, ते काम एका ‘बनावट अस्वलाने’ फत्ते केलं आहे.
का यशस्वी झाला हा जुगाड?
> “आम्ही आधी काठ्या घेतल्या, ओरडलो, पण माकडं उलट आमच्यावरच धावून यायची. पण जेव्हापासून आम्ही अस्वलाचा ड्रेस घालून शेतात फिरू लागलो, तेव्हापासून माकडांनी शेताकडे बघणंही सोडून दिलंय,” असं एका अस्वल बनणाऱ्या शेतकऱ्याने सांगितलं.
वैशिष्ट्ये | फायदा
• प्रभावीपणा | माकडांमध्ये नैसर्गिक भीती निर्माण होते.
• खर्च | एकदाच ड्रेस विकत घेतल्यावर वारंवार खर्च नाही.
• अहिंसक मार्ग | प्राण्यांना इजा न पोहचवता पीक संरक्षण.
सोशल मीडियावर ‘अस्वल दादां’ची हवा!
शेतात अस्वलाच्या वेषात वावरणाऱ्या शेतकऱ्यांचे व्हिडिओ सध्या इंटरनेटवर तुफान व्हायरल होत आहेत. नेटकरी या कल्पकतेचं कौतुक करत आहेत. काहींनी याला “भारतीय इंजिनिअरिंगचा उत्तम नमुना” म्हटलं आहे, तर काहींनी भर उन्हात तो ड्रेस घालून काम करणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या कष्टाबद्दल सहानुभूती व्यक्त केली आहे.
हा प्रयोग केवळ मनोरंजनाचा भाग नसून, वन्यजीव आणि मानवी संघर्ष टाळण्यासाठी शेतकऱ्यांनी काढलेला एक मधला मार्ग आहे. प्रशासनाकडून ठोस मदत मिळत नसल्याने अखेर ‘अस्वलाचा’ आधार घेत शेतकरी आपलं सोनं (पीक) वाचवत आहे.
पुढच्या वेळी तुम्ही शेतातून जाताना एखादं अस्वल रपेट मारताना दिसलं, तर दचकू नका… कदाचित – तो आपला ‘शेतकरी राजा’ सुद्धा असू शकतो!
