देशांतर्गत बाजारात सध्या आयात वाढल्याने हरभरा दरांवर दबाव दिसत आहे. दुसरीकडे, कापूस आणि सोयाबीनमध्ये तेजीची शक्यता वर्तविली जात आहे. मार्च 2026 मध्ये भारतीय आणि जागतिक कृषी बाजार तसेच प्रमुख कृषी जिन्नसांच्या (commodity) दरातील ट्रेंड्स आपण जाणून घेऊया.
सध्या रब्बी हंगामातील कापणी सुरू असून, महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश इ. प्रमुख बाजार समित्यांमध्ये भाव स्थिर ते थोडे चढ-उतार दाखवत आहेत. बजेट 2026-27 मुळे उच्च मूल्याच्या पिकांवर भर दिसत आहे; पण खते व इतर इनपुट खर्च वाढल्याने शेतकऱ्यांसमोर आव्हाने आहेत.
प्रमुख पिकांचे सध्याचे बाजार भाव
(महाराष्ट्रातील प्रमुख मंडईतील मार्च 2026 च्या सरासरी आकडेवारीनुसार, प्रति क्विंटल रुपये):
– हरभरा (Gram/Chana): ₹5,000 ते ₹7,200 (सरासरी ₹5,000-5,500 ची अपेक्षा मार्चमध्ये; MSP ₹5,650 पेक्षा कमी, आयात वाढल्याने दबाव).
– तूर (Tur/Arhar): ₹6,800 ते ₹7,850.
– गहू (Wheat): ₹2,200 ते ₹2,800 (घरेलू स्टॉक भरपूर, निर्यात परवानगीमुळे काही स्थिरता).
– ज्वारी (Jowar): ₹2,500 ते ₹3,500.
– कांदा (Onion): ₹1,200 ते ₹1800 (मागील हंगामापेक्षा सुधार, पण अस्थिर).
– कलिंगड/खरबूज: ₹8-15 प्रति किलो (कलिंगड), ₹15-25 प्रति किलो (खरबूज).
इतर अपडेटस्
– गहू आणि साखर निर्यातीला मर्यादित परवानगी (25 लाख मेट्रिक टन गहू + अतिरिक्त), FCI स्टॉक मजबूत (182 लाख मे.टन+).
– मागील 2 वर्षांच्या मंदी नंतर कापूस आणि सोयाबीन दरात 2026 मध्ये यापुढे तेजीची शक्यता, पण मका, हरभरा, तूरवर दबाव.
– प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदींनी 6 मार्चला “कृषी आणि ग्रामीण रूपांतरण” वेबिनारमध्ये निर्यात-केंद्रित कृषी, AI-प्लॅटफॉर्म (भारत विस्तार) आणि उच्च मूल्य पिकांवर (काजू, कोको, सागवान) भर दिला.
जागतिक कृषी ट्रेंड्स
जागतिक स्तरावर मध्य-पूर्वेतील संघर्ष (इराण-संबंधित) या मुळे उर्वरक आणि ऊर्जा किंमती वाढल्या, पण एकूण कृषी किंमती स्थिर राहण्याची शक्यता. World Bank आणि FAO नुसार, 2026 मध्ये कृषी किंमती 2% घसरण्याचा अंदाज (उच्च पुरवठा, मंद आर्थिक वाढ).
FAO Food Price Index (फेब्रुवारी 2026): 125.3 पॉइंट्स (जानेवारीपासून 0.9% वाढ; 5 महिन्यांत पहिली वाढ – डाळी, मांस, वनस्पती तेल मुळे).
प्रमुख कमोडिटी
– गहू (Wheat): फ्यूचर्स वाढले (इराण तणाव, हवामान), पण उच्च पुरवठा दबाव.
– मका (Corn): मार्च 202 फ्यूचर्स ~$4.31/बुशेल (स्थिर ते मंदी).
– सोयाबीन (Soybean): मार्च 2026 ~$11.33/बुशेल (बायोफ्यूएल मागणीमुळे काही तेजी, ब्राझील उत्पादन वाढ).
– तेलबिया (Oilseeds): काही वाढ, पण एकूण स्थिर.
– उर्वरक आणि इनपुट: संघर्षामुळे किंमती वाढल्या (होर्मुझ सामुद्रधुनी प्रभाव), शेतकऱ्यांसाठी खर्च वाढ.
एकूण आउटलुक पुरवठा-मागणी संतुलित, पण हवामान, व्यापार तणाव आणि बायोफ्युएल धोरणे जोखीम. 2026 मध्ये किंमती स्थिर किंवा थोड्या घसरणाऱ्या, पण धातू/ऊर्जा क्षेत्रात वेगळी चमक.
