ब्राझीलनंतर जगातील दुसरा सर्वात मोठा गोमांस निर्यातदार आणि जगातील सर्वोत्तम कापूस उत्पादक देशांपैकी एक असलेल्या ऑस्ट्रेलियन शेतीशी संबंधित माहिती आपण अॅग्रोवर्ल्डच्या या परदेशातील शेती या खास वृत्त मालिकेच्या माध्यमातून जाणून घेऊ.
ऑस्ट्रेलियातील बहुतेक जमीन कोरडवाहू आहे. तरीही कृषी क्षेत्रात हा देश प्रमुख कृषी उत्पादक आणि निर्यातदारांच्या श्रेणीत येतो. ऑस्ट्रेलियामध्ये मानवी वापरासाठी आणि पशुखाद्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर तृणधान्ये, तेलबिया आणि धान्य उत्पादन केले जाते. ऑस्ट्रेलियन अर्थव्यवस्थेसाठी क्षेत्रफळ आणि मूल्याच्या दृष्टीने गहू हे सर्वात मोठे उत्पादित धान्य आहे. तथापि, डेअरी उद्योग, मत्स्यपालन, लोकर, समुद्री शैवाल, अन्नधान्य पिके आणि फळे इ. हे देशातील कृषी उत्पन्नाचे मुख्य स्त्रोत आहेत. याव्यतिरिक्त, गोमांस उद्योग हा ऑस्ट्रेलियाचा सर्वात मोठा कृषी उद्योग आहे आणि तो ब्राझीलनंतर जगातील दुसरा सर्वात मोठा गोमांस निर्यातदार देश आहे.
ऑस्ट्रेलियामध्ये शेती कशी केली जाते?
ऑस्ट्रेलियात कमी लोकसंख्या आणि मोठ्या भूभागामुळे येथील प्रत्येक शेतकर्याकडे शेकडो हेक्टर जमीन आहे. येथील शेतकरी खूप श्रीमंत आणि संपन्न आहेत. शेतीची कामे स्वतः करण्याऐवजी ते ट्रॅक्टर आणि इतर हायटेक मशीन वापरतात. आपल्या शेताचे निरीक्षण करण्यासाठी ते उपग्रहासारख्या तंत्रज्ञानाचा, ड्रोनचा वापर करतात. पिकांवर कीटकनाशक फवारण्यासाठी विमान, हेलिकॉप्टर किंवा ड्रोनचा वापर केला जातो.
या पिकांचे घेतले जाते उत्पादन
ऑस्ट्रेलियातील मुख्य पिकांमध्ये गहू, बार्ली, कॅनोला, कापूस, ऊस, फळे आणि भाज्या यांचा समावेश होतो. ऑस्ट्रेलियन शेतकरी ज्वारी, ओट्स, तांदूळ, कडधान्ये (बीन्स आणि मटार) आणि मका देखील पिकवतात. ऑस्ट्रेलियन वापर आणि निर्यात या दोन्हीसाठी गहू हे ऑस्ट्रेलियाचे मुख्य पीक आहे. जगभरातील गव्हाच्या निर्यातीमध्ये ऑस्ट्रेलियाचा वाटा साधारणपणे 10 ते 15 टक्के आहे. गहू पीक प्रत्येक राज्यात, विशेषत: दक्षिण-पूर्व आणि दक्षिण-पश्चिम भागात घेतले जाते. बर्याच वर्षात गहू पिकाच्या तीन चतुर्थांश पिकाची निर्यात केली जाते.
गव्हापाठोपाठ साखरेची प्रमुख निर्यात
ऊस हे ऑस्ट्रेलियाचे दुसरे प्रमुख निर्यात पीक आहे. ऑस्ट्रेलिया हा साखर निर्यात करणारा जगातील आघाडीचा देश आहे. इंडोनेशिया, दक्षिण कोरिया, मलेशिया आणि जपान हे ऑस्ट्रेलियन साखरेचे प्रमुख खरेदीदार आहेत. कच्च्या आणि परिष्कृत साखरेव्यतिरिक्त, ऑस्ट्रेलिया साखर-संबंधित उत्पादने तयार करते, ज्यामध्ये मोलॅसेस आणि बॅगास यांचा समावेश होतो, जे इंधन म्हणून वापरले जाणारे तंतुमय वनस्पतींचे अवशेष आहेत. लागवड आणि कापणीपासून ते क्रशिंगपर्यंत, ऑस्ट्रेलियाची ऊस उत्पादन कार्ये अत्यंत अत्याधुनिक आणि यांत्रिक आहेत.
ऑस्ट्रेलियात उगवणारी मुख्य पिके
ऑस्ट्रेलियामध्ये जवळजवळ सर्व प्रकारच्या पिकांचे उत्पादन करणे पूर्णपणे शक्य आहे. येथे घेतल्या जात असलेल्या मुख्य पिकांचे तपशील खालीलप्रमाणे आहेत-
अनेक शेतकरी 100 एकरांचे मालक खरं तर, ऑस्ट्रेलियामध्ये फळे आणि भाजीपाला, गहू आणि कडधान्ये यासारख्या पिकांच्या उत्पादनाची प्रचंड क्षमता आहे. येथील शेतातील माती अत्यंत सुपीक असून येथील शेतकर्यांकडे 100 एकर लागवडीयोग्य जमीन असणे सामान्य बाब आहे. भारतीय शेतकरी येथील जमिनीतून चांगले उत्पादन घेऊन इतर देशांमध्ये निर्यात करून चांगले उत्पन्न मिळवू शकतात.
एकूण शेतजमिनीपैकी सुमारे 80 टक्के पडीक
ऑस्ट्रेलियातील एकूण शेतजमिनीपैकी सुमारे 80 टक्के जमीन बिनशेती, पडीक राहते. अशा परिस्थितीत येथील रिकाम्या सुपीक जमिनीवर शेतीची कामे व्हावीत, अशी ऑस्ट्रेलियन सरकारची इच्छा आहे. येथे इतर देशांतील शेतकरी शेतीसाठी जमीन खरेदी करत असून येथील सरकार जमिनीची नोंदणी करत आहे. जगातील कोणत्याही देशातील शेतकरी ऑस्ट्रेलियात येऊन शेतीची कामे करण्यासाठी स्वतःची जमीन खरेदी करू शकतात. क्वीन्सलँड सारख्या भागात कृषी कामासाठी 1 एकर जमिनीची किंमत फक्त 1 ते 1.5 लाख रुपये आहे. या जमिनींवर कधीच शेती झाली नसली तरी ही जमीन अत्यंत सुपीक मानली जाते.
भारतातील अनेक शेतकरी करताहेत ऑस्ट्रेलियात शेती
ऑस्ट्रेलियातील बहुतांश सुपीक जमीन बिनशेती असल्याने येथील सरकारने परवानगी दिली आहे, की कोणत्याही देशातील शेतकरी येथे येऊन स्वत:साठी शेतजमीन खरेदी करू शकतो किंवा भाड्याने जमीन घेऊन शेतीची कामे करू शकतो. उदाहरणार्थ, भारताबद्दल बोलायचे झाले तर, येथील अनेक शेतकरी सध्या ऑस्ट्रेलियात शेती करून करोडो रुपयांचे मालक आहेत. गेल्या 10 वर्षांत पंजाब आणि हरियाणातील 14 हजारांहून अधिक शेतकर्यांनी ऑस्ट्रेलियात जमिनी खरेदी केल्या आहेत. सुरुवातीच्या टप्प्यात, भारतीय शेतकरी ऑस्ट्रेलियात काही एकर जमिनीवर कंत्राटी शेती करतात आणि नफा कमावल्यानंतर ते नंतर स्वतःची जमीन विकत घेतात.
ऑस्ट्रेलियात जाऊन शेती करण्याची उत्तम संधी
ऑस्ट्रेलियाच्या एकूण भूभागापैकी सुमारे 61 टक्के भूभाग शेतीसाठी योग्य आहे. ज्यावर शेतकरी शेती व्यतिरिक्त जनावरे चरण्याचे काम करतात. मात्र, यातील 80 टक्के जमिनीवर शेती होत नाही. मानवी श्रम आणि शेतकर्यांशिवाय ही शेतीयोग्य जमीन कुरणाच्या रूपात आहे. येथील सरकारच्या प्रगत विचारामुळे इतर देशांतील शेतकर्यांना येथे शेतीची कामे करून जमीन खरेदी करण्याची संधी उपलब्ध होत आहे.
पिकांचे प्रकार व मुख्य पिके :
धान्य पिके : बार्ली, गहू, धान, हरभरा, ओट्स, कडधान्ये, रेपसीड.
भाजीपाला पिके : बटाटा, वाटाणा, टोमॅटो, कांदा, टरबूज, गाजर.
बागायती पिके : टेंगेरिन, द्राक्षे, केळी, संत्रा, सफरचंद.
नगदी पिके : कापूस, ऊस आणि फुलांच्या विविध प्रजाती.
