पूर्वजा कुमावत –
महेश असबे यांची शेती म्हणजे एक नवा प्रारंभ आणि प्रेरणास्त्रोत. एका वेगळ्या दृष्टिकोनातून त्यांनी आपल्या पारंपारिक शेतीला एक नवा आकार दिला आणि भारतात विदेशी फळांची लागवड करून आपला एक वेगळा ठसा निर्माण केला. त्यांनी ड्रॅगन फ्रूट सारख्या कमी पाणी लागणाऱ्या आणि उच्च उत्पन्न देणाऱ्या पिकांची लागवड केली आहे. आज त्यांच्या शेतात उभ्या ड्रॅगन फ्रूटमधून ते एकरी 5 ते 6 लाख रुपये कमवत आहे.
महेश असबे यांचे लहानपणीचे शिक्षण त्यांच्या सांगोली गावातच झाले आणि उच्च शिक्षणही त्याच गावात मिळाले. त्यांनी बॅचलर ऑफ टेक्नॉलॉजी (बी.टेक) अभियांत्रिकमध्ये पदवी संपादन केली आणि त्यानंतर मास्टर्स डिग्री (एम.टेक) फूड प्रोसेसिंग या क्षेत्रात उदयपूर, राजस्थान येथून मिळवली. शिक्षण घेत असतानाच, त्यांना शेती क्षेत्रातील प्रगतीशील देश इस्त्राइलमध्ये प्रशिक्षण घेण्याची संधी मिळाली. यामुळे त्यांना शेतीविषयक अद्ययावत ज्ञान मिळवायला मदत झाली. सांगोली हा एक दुष्काळग्रस्त तालुका म्हणून ओळखला जातो, पण या कठीण परिस्थितीतही महेश असबे यांनी आपल्या वडिलोपार्जित शेतीवर काम करत एक नवीन दिशा मिळवली. ते आपल्या आजोबांकडून चालत आलेल्या पारंपारिक शेतीला आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड देत अधिक प्रगत बनवत आहेत. सांगोलीच्या कमी पावसाच्या परिस्थितीमध्ये, ते मुख्यत: डाळिंब, सिताफळ, द्राक्ष, ड्रॅगन फ्रूट आणि इतर विविध फळे घेतात, ज्यामुळे शेतीत नवीन व पर्यावरणस्नेही पद्धतींचा अवलंब केला जात आहे.
महेश असबे यांनी इस्त्राइलमध्ये हिब्रू युनिव्हर्सिटीमध्ये काम केले आणि तिथे पाणी व खत व्यवस्थापन यावर 40 दिवसांचे प्रशिक्षण घेतले. या प्रशिक्षणामुळे त्यांना एक नवीन आत्मविश्वास मिळाला. महेश असबे म्हणतात की इस्त्राइल देशाचे क्षेत्रफळ कमी असले तरी, शेतीत त्यांचा ठसा कायम आहे. राजस्थानापेक्षा इस्त्राइलमध्ये पाण्याची कमतरता जास्त असली तरीही, तो देश एग्रीकल्चरमध्ये जगात टॉपवर आहे. इस्त्राइलने पॉलिहाऊस तंत्रज्ञान वापरून शेतीत दुप्पट आणि तिप्पट उत्पन्न मिळवले आहे.
एकरी 5 ते 6 लाख रुपये नफा
महेश यांना या यशाची प्रेरणा मिळाल्यानंतर, त्यांनी ठरवले की भारतातही अशी शेती शक्य आहे. भारतात पाण्याची आणि जमिनीची कमतरता नाही, असं त्यांना ठाम विश्वास होता. त्यामुळे ते ड्रॅगन फ्रूट शेतीसाठी भारतात परतले. त्यांनी सुरुवातीला तीन एकर क्षेत्रावर ड्रॅगन फ्रूटची लागवड केली. पश्चिम बंगाल येथून ड्रॅगन फ्रूटच्या दोन प्रमुख प्रजाती, व्हाईट आणि रेड आणल्या आणि त्यांची लागवड केली. या शेतीमुळे महेश असबे यांना एकरी 7 ते 8 लाख रुपये नफा मिळाला आहे. त्यांचा एकेरी वार्षिक खर्च केवळ 1 लाख रुपये आहे, आणि एकूण नफा साधारणपणे 5 ते 6 लाख रुपये दर एकर आहे.
काढणीचा कालावधी आणि उत्पादन
ड्रॅगन फ्रूटचा काढणी कालावधी जून ते नोव्हेंबर पर्यंत असतो. या कालावधीत, प्रत्येक तोडा साधारणतः 15 ते 15 दिवसांमध्ये निघतो. प्रत्येक फळाचे वजन साधारणत: 250 ते 500 ग्राम असते. जून महिन्यात पहिला पाऊस पडल्यानंतर, ड्रॅगन फ्रूटला फुल येण्याची प्रक्रिया सुरू होते. कळी आल्यापासून 30 ते 35 दिवसांमध्ये ड्रॅगन फ्रूट तयार होऊन तो काढण्यासाठी तयार होतो. या सहा महिन्यांच्या कालावधीत, सहावेळी तोडा निघतो. ड्रॅगन फ्रूटमध्ये विटामिन सी आणि अँटीऑक्सिडन्ट्स भरपूर प्रमाणात असतात, ज्यामुळे हे फळ रोगप्रतिकारशक्ती वाढवण्यास मदत करते. यामुळे हे फळ एक आरोग्यदायी आणि शक्तिवर्धक विकल्प म्हणून लोकप्रिय आहे. ड्रॅगन फ्रूट तोडल्यानंतर 7 ते 8 दिवस सामान्य तापमानावर टिकून राहते, ज्यामुळे त्याची बाजारपेठेत साठवण आणि विक्री सोपी होते. ड्रॅगन फ्रूटची मुख्य बाजारपेठ महाराष्ट्रातील पुणे, मुंबई, सांगली, कोल्हापूर, आणि सोलापूर या शहरांमध्ये आहे. याशिवाय, या फळाची बाहेरच्या राज्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर मागणी आहे, विशेषत: दुबई आणि दक्षिण आशियामध्ये. यामुळे, ड्रॅगन फ्रूट शेतकऱ्यांसाठी एक उत्पन्नाने भरलेले पीक बनले आहे. यामुळे शेतकऱ्यांना दरवर्षी 6 ते 7 लाख रुपये पर्यंतचा नफा होऊ शकतो.
संपर्क :-
महेश असबे
मो. नं. 9766803067
