जाणून घ्या कसा असेल यंदाचा मान्सून..?

लहरी शब्द हा मान्सूनला पर्यायी शब्द होतो की काय अशी मान्सूनची वाटचाल आपल्याकडे आहे त्यामुळे प्रत्येकालाच मान्सूनच्या अंदाजाची उत्सुकता  असते. या हंगामासाठी (२०२१-२२) स्कायमेट या खाजगी संस्थेने अंदाज जाहीर केला आहे.
स्कायमेटच्या मान्सूनच्या अंदाजानुसार जून, जुलै, ऑगस्ट, सप्टेंबर चार महिन्यांत सरासरीच्या बीबीएम .6 मिमीच्या तुलनेत 2021 मध्ये 103 टक्के पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. पावसाळ्याच्या प्रादेशिक कामगिरीवर स्कायमेटचा अंदाज आहे, की उत्तर भारत आणि ईशान्य भारतातील काही भागांत संपूर्ण हंगामात पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. तथापि, पावसाळ्याचा सुरुवातीचा महिना जून आणि शेवटचा महिना सप्टेंबरमध्ये देशभरात व्यापक पावसाची चिन्हे आहेत. सामान्यतः 96 टक्के ते 104 टक्के दरम्यानचा पाऊस सरासरी किंवा सामान्य पावसाळा म्हणून परिभाषित केला जातो.

मान्सून बाधक अल-नीनो उभरण्याची शक्यता कमी?

स्कायमेटचे वृत्तानुसार प्रशांत महासागरात गेल्या वर्षभरापासून ला निनाची स्थिती कायम आहे. आणि आतापर्यंत मिळालेले संकेत असा इशारा करतात की, संपूर्ण पावसाळ्यात ही स्थिती राहू शकते. पावसाळ्याच्या मध्यापर्यंत प्रशांत महासागराच्या मध्यवर्ती भागात पुन्हा समुद्राच्या पृष्ठभागाचे तापमान कमी होण्यास सुरवात होईल. या आधारावर, आम्ही असे म्हणू शकतो की मान्सून खराब करणारी अल-नीनो उभरण्याची शक्यता यावर्षीच्या पावसाळ्यात नाही.  मान्सूनवर होणारा आणखी एक महत्त्वाचा महासागरीय बदल म्हणजे सध्या हिंदी महासागरापासून दूर असलेले मेडेन ज्युलियन ओशिलेशन. संपूर्ण मान्सून हंगामात तो मुश्किलीने हिंद महासागरातून साधारणपणे 3-4 वेळा जातो. पावसाळ्यावर त्याचा काय परिणाम होईल याबद्दल काही सांगणे घाईचे ठरेल.

यावर्षी किती पडेल पाऊस ?
स्कायमेटच्या मते, जूनमध्ये 166.9 मिमी च्या तुलनेत 106 टक्के पाऊस पडण्याची शक्यता आहे, तर सामान्य पावसाची शक्यता 70 टक्के आहे. सामान्यपेक्षा अधिक पावसाची 20 टक्के शक्यता आहे. सामान्य पावसापेक्षा कमी पावसाची 10 टक्के शक्यता आहे.

जुलैमध्ये 289 मिमी मध्ये 97 टक्के पाऊस होऊ शकतो. सामान्य पावसाची 75 टक्के शक्यता आहे. सामान्यपेक्षा जास्त पावसाची शक्यता 10 टक्के आहे. सामान्यपेक्षा कमी पावसाची शक्यता 15 टक्के आहे.

ऑगस्टमध्ये एलपीए 258.2 मिमी येथे 99 टक्के पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. सामान्य पावसाची 80 टक्के शक्यता आहे. सामान्यपेक्षा जास्त 10 टक्के पाऊस होण्याची शक्यता आहे. सामान्य पावसापेक्षा कमी पावसाची 10 टक्के शक्यता आहे.

सप्टेंबरमध्ये एलपीएमध्ये 170.2 मिमी 116 टक्के पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. सामान्य पावसाची 30 टक्के शक्यता आहे. सामान्यपेक्षा जास्त पावसाची 60 टक्के आणि सामान्यपेक्षा कमी पावसाची 10 टक्के शक्यता आहे.

शेतकर्‍यांना दिलासा देणारा अंदाज
भारतातील सुमारे 200 दशलक्ष शेतकरी धान, ऊस, मका, कापूस आणि सोयाबीन यासारखी अनेक पिके पेरण्यासाठी मान्सूनच्या पावसाची प्रतीक्षा करतात. यामागील सर्वात मोठे कारण म्हणजे देशातील बहुतांश शेतीयोग्य जमिनीत सिंचनाची सुविधा नाही. यामुळे, कृषी उत्पादन भारताच्या अर्थव्यवस्थेच्या केवळ 14 टक्के आहे. तथापि, या क्षेत्रात देशातील 65 कोटींपेक्षा जास्त लोकसंख्येला रोजगार उपलब्ध करुन देते. भारताची लोकसंख्या सुमारे 130 कोटी आहे, म्हणजे जवळपास 50 टक्के लोकांना शेतीमध्ये रोजगार मिळाला आहे. त्या सर्वाना दिलासा देणारा हा मान्सून अंदाज आहे.