जालना-संभाजीनगरसह राज्यातील चार शहरात उभारण्यात येणार सर्क्युलर इकॉनॉमी पार्क

जालना-संभाजीनगरसह राज्यातील चार शहरात सर्क्युलर इकॉनॉमी पार्क उभारण्यात येणार आहेत. अशा प्रकारची प्रक्रिया पार्क उभारणारे महाराष्ट्र हे देशातील पहिलेच राज्य ठरेल. इथे कचऱ्यावर प्रक्रिया करून कचऱ्याचा पुनर्वापर करण्यासाठी यंत्रणा उभारली जाईल. ग्लोबल रिसायकलिंगला टक्कर देण्यासाठी भारताच्या प्रयत्नांचा भाग म्हणून हे पार्क महत्त्वाचे ठरतील. या ठिकाणी स्क्रॅप रिसायकलिंगवर भर राहील.

भंगार आणि टाकाऊ वस्तूंवर प्रक्रिया करून वापरण्यायोग्य उत्पादन पुनर्प्राप्त करण्यासाठी राज्यातील चारही पार्क महत्त्वाची भूमिका बजावतील. मुंबईपासून 100 किलोमीटर अंतरावर असलेल्या खोपोलीसह, कोकणातील रत्नागिरी, मराठवाड्यातील संभाजीनगरजवळ जालन्यात आणि विदर्भातील नागपूर या चार शहरात हे पार्क उभे राहतील. भंगार व कचऱ्यावर प्रक्रिया करणारी ही पार्क राज्याच्या वर्तुळाकार अर्थव्यवस्थेला चालना देतील. नाशिक आणि पुण्याचीही नावे त्यासाठी चर्चेत आहेत.

मोबाईल स्टार्टरचा वापर करा आणि घर बसल्या विद्युत पंप सुरु करा। Mobile Starter।

येत्या काही महिन्यांत राज्य सरकार जारी करणार धोरण

या पार्कनिर्मितीचा अंतिम निर्णय घेण्याआधी राज्य सरकार लवकरच ‘सर्क्युलर इकॉनॉमी पार्क पॉलिसी’ जारी करणार आहे. ही पॉलिसी डिझाइन करण्यात मदत करण्यासाठी राज्य सरकारने मटेरियल रिसायकलिंग असोसिएशन ऑफ इंडिया (MRAI) या संस्थेला नॉलेज पार्टनर म्हणून सोबत घेतले आहे. त्यानंतर पाण्याच्या प्रवाहावर प्रक्रिया करण्याच्या योजनांसारख्या अनेक योजना महाराष्ट्र सरकार राबवणार आहे. याच धोरणानुसार, सामान्य पायाभूत सुविधांसह राज्यातील चार शहरात एकूण 2,000 एकरमध्ये चार पार्क स्थापन केले जाणार आहेत.

प्लास्टिक, कागद, ई-कचरा, टायर, रबर यावर प्रक्रिया

एमआरएआयचे सुमारे 1,200 सदस्य आहेत. फेरस, नॉन-फेरस धातू, प्लास्टिक, कागद, ई-कचरा, टायर, रबर, कापड, काच, कार, इमारत आणि विध्वंस मोडतोड तसेच पाणी यांसारख्या पुनर्वापरयोग्य वस्तूंच्या प्रक्रियेमध्ये 25 लाखांहून अधिक लोकांना रोजगार मिळाला आहे. संस्थेचे अध्यक्ष संजय मेहता यांनी महाराष्ट्र सरकारच्या निर्णयाचे स्वागत केले आहे. समूह वर्तुळाकार अर्थव्यवस्था उद्यानांच्या स्थापनेवर, एमआरएआयचे एका दशकाहून अधिक काळ संशोधन सुरू आहे. त्यामुळे महाराष्ट्र सरकारची ही सर्वात मोठी संधी मिळाल्याचा आम्हाला आनंद आहे, असे ते म्हणाले.

जालन्यात स्टील स्क्रॅप युनिट, रत्नागिरीत जहाजतोडणी

यावर्षीच्या सुरुवातीला केरळमधील कोची येथे आयोजित मटेरियल रिसायकलिंगवरील आंतरराष्ट्रीय परिषदेत केंद्रीय पोलाद आणि खाण विभागाचे प्रधान सचिव हर्षदीप कांबळे यांनी या सर्व भागात आधीच एमआयडीसी जमीन उपलब्ध असल्याने भूसंपादनाची अडचण येणार नाही, असे स्पष्ट केले होते. प्रत्येक युनिट किमान 500 एकर आणि जास्तीत जास्त 1000 एकरवर उभारण्यात येणार असल्याची माहितीही त्यांनी दिली होती. महाराष्ट्र सरकार कोकण किनारपट्टीवर रत्नागिरी येथे जहाज तोडण्याचे युनिट, पुण्याजवळ ई-कचरा आणि ऑटो पार्ट्स युनिट, संभाजीनगरजवळ जालना येथे स्टील स्क्रॅप युनिट आणि नागपूर येथे बहुउद्देशीय बहुउत्पादन युनिटची योजना असल्याची माहितीही कांबळे यांनी दिली होती.

मिल्किंग मशीनचा वापर करा व दुग्धव्यवसायात वाढ करा । milking machine।

ग्लोबल रिसायकलिंगला टक्कर

जगभरात अशी 245 पार्क स्थापन झाली आहेत. त्यातील चीनमध्ये किमान 5-6 वर्तुळाकार इकॉनॉमी पार्क आहेत. पुनर्वापराचे सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे स्टील, तांबे, ॲल्युमिनियम, जस्त आणि प्लास्टिक यांसारख्या धातूंच्या उत्पादनातील महत्त्वपूर्ण भाग हा भंगारातून मिळवलेली सामग्री आहे.

पुनर्वापर क्षेत्रांना सहाय्य करण्याचे उद्दिष्ट

स्वदेशी आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाला चालना देणे, जागतिक दर्जाचे कुशल कामगार विकसित करणे आणि सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम पुनर्वापर क्षेत्रांना सहाय्य करणे या उद्दिष्टासह प्रस्तावित धोरणात गोलाकार अर्थव्यवस्था पार्कसाठी महाराष्ट्राला पसंतीचे गुंतवणूक स्थान म्हणून स्थापित करण्याचा प्रयत्न केला जाईल, असा विश्वास संजय मेहता यांनी व्यक्त केला.

देशभरात 40-50 लाख थेट नोकऱ्या

राज्यातील चारही प्रस्तावित पार्क त्या-त्या शहरांच्या परिघावर असतील.या सुविधांना जागतिक दर्जाचे बनविण्याचे उद्दिष्ट आहे. या क्षेत्रातून देशभरात अतिरिक्त 40-50 लाख थेट नोकऱ्या निर्माण करण्याचेही उद्दिष्ट्य असल्याचे ‘मटेरियल रिसायकलिंग असोसिएशन ऑफ इंडिया’ने म्हटले आहे. प्रस्तावित उद्याने बांधायला मोठा खर्च अपेक्षित आहे. कदाचित राज्य सरकार वापरकर्त्यांसाठी आवश्यक असलेल्या अनिवार्य सामान्य सुविधांपैकी 30% भार उचलेल आणि या सुविधा सर्वांसाठी वापरल्या जातील, असे संजय मेहता यांनी सांगितले.