मुंबई – रविवारी, 29 मार्च रोजी सुटीचा दिवस असूनही राज्य सरकारने तब्बल 207 शासन निर्णय (जीआर) रात्रीतून जारी केले. यात कृषी व संबंधित विभागाच्या ‘जीआर’चीही बरसात झाली आहे. याद्वारे, विविध योजनांच्या माध्यमातून पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यात बक्कळ निधी जमा होणार आहे.
आर्थिक वर्षाचा शेवट असल्याने कृषी आणि सहकार विभागाने निधी ‘लॅप्स’ होऊ नये म्हणून तातडीने अनेक प्रशासकीय मान्यता दिली आहे. यामध्ये प्रामुख्याने नुकसान भरपाई आणि अनुदानाचा समावेश आहे.
काही प्रमुख जीआर असे –
नमो शेतकरी महासन्मान’ निधीचे वितरण
राज्य सरकारने ‘नमो शेतकरी महासन्मान निधी’ योजनेअंतर्गत प्रलंबित हप्त्यांसाठी मोठा निधी वितरित करण्याचा निर्णय घेतला आहे. ज्या शेतकऱ्यांचे ‘ई-केवायसी’ पूर्ण आहे, अशा पात्र लाभार्थ्यांच्या खात्यात पुढील काही दिवसांत सन्मान निधीचे पैसे जमा होण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
पीक विमा प्रलंबित दावे
गेल्या हंगामात ज्या शेतकऱ्यांचे नुकसान झाले होते, पण तांत्रिक कारणास्तव पीक विम्याचे पैसे रखडले होते, त्यांच्यासाठी सरकारने विमा कंपन्यांना निधी वर्ग केला आहे. यामध्ये प्रामुख्याने सोयाबीन, कापूस आणि फळबागांच्या विम्याचा समावेश आहे.
सौर कृषी पंप (कुसुम योजना) अनुदान
‘कुसुम योजने’अंतर्गत सौर पंप बसवण्यासाठी अनेक शेतकऱ्यांनी पैसे भरूनही त्यांना पंप मिळाले नव्हते. या प्रक्रियेला गती देण्यासाठी आणि कंपन्यांना त्यांचे पेमेंट करण्यासाठी विशेष निधी मंजूर करण्यात आला आहे. यामुळे प्रलंबित कोटेशन असलेल्या शेतकऱ्यांना लवकरच सौर पंप मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
कोकणातील फळबागांसाठी विशेष तरतूद
कोकणातील हापूस आंबा आणि काजू उत्पादकांसाठी हवामान बदलाचा विचार करून नवी ‘संरक्षित शेती’ योजना राबवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. यासाठीच्या तांत्रिक मार्गदर्शक सूचना आणि निधीचे वाटप या जीआरद्वारे करण्यात आले आहे.
राज्यातील शेतकऱ्यांवर होणारा परिणाम
* नगदी टंचाई दूर होणार:_ लग्नसराई आणि खरीप पूर्व मशागतीसाठी शेतकऱ्यांना पैशांची गरज असते. या जीआरमुळे मिळणारा निधी शेतकऱ्यांच्या हातातील खेळते भांडवल वाढवेल.
* यंत्रसामग्री खरेदीला वाव: कृषी यांत्रिकीकरण उपअभियानांतर्गत ट्रॅक्टर, रोटाव्हेटर आणि इतर अवजारांवरील अनुदानाला मंजुरी मिळाल्याने शेतकऱ्यांना नवीन यंत्रे खरेदी करणे सोपे जाईल.
* पाणी साठवणुकीला प्राधान्य: ‘मागेल त्याला शेततळे’ आणि ठिबक सिंचन योजनेतील प्रलंबित अर्जांना मंजुरी मिळाल्याने उन्हाळ्यात पाणी टंचाईवर मात करण्यास मदत होईल.
शेतकऱ्यांनी आता काय करावे?
1. आपले बँक खाते तपासा: आपले बँक खाते आधारशी लिंक असल्याची खात्री करा, जेणेकरून डीबीटी द्वारे येणारे पैसे जमा होतील.
2. महाडीबीटी पोर्टल: तुम्ही जर कोणत्याही अनुदानासाठी अर्ज केला असेल, तर ‘महाडीबीटी’ पोर्टलवर लॉग इन करून अर्जाची स्थिती तपासा.
3. कृषी सहायकाशी संपर्क: तुमच्या गावातील कृषी सहायकाकडून तुमच्या भागासाठी नेमका कोणता नवीन जीआर लागू झाला आहे, याची माहिती घ्या.
