अमेझॉन जंगल रहस्य भाग-१

जर आपण पृथ्वीबद्दल बोललो तर अमेझॉन जंगल हे आपल्या पृथ्वीचे फुफ्फुस आहे, म्हणजे आपल्या पृथ्वीच्या 20% ऑक्सिजनचे उत्पादन अमेझॉन रेन फॉरेस्टच्या जंगलापासून होते. तर चला जाणून घेऊ या अमेझॉन जंगलाबद्दल काही मनोरंजक बाबी.

अमेझॉन जंगल एका नव्हे तर एकूण 9 देशांमध्ये पसरलेले आहे. त्याचा सर्वात मोठा भाग ब्राझीलमध्ये 60%, पेरूमध्ये 13%, कोलंबियामध्ये 10% आणि त्यानंतर आणखी पाच देशांमध्ये पसरलेला आहे. अमेझॉन रेन फॉरेस्टच्या जंगलात 4 दशलक्ष (4 अब्ज) पेक्षा जास्त झाडे आहेत आणि ही झाडे इतकी मोठी आणि घनदाट आहेत की इथल्या भूमीलाही सूर्यप्रकाशाची आस आहे. इथली झाडे इतकी दाट आहेत की सूर्याची किरणे येथे जमिनीवर पोहोचत नाहीत. रेनफॉरेस्ट फॉरेस्टचे एकूण क्षेत्रफळ सुमारे 5.6 दशलक्ष चौरस किलोमीटर आहे. जे आपल्या भारत देशाच्या एकूण क्षेत्रापेक्षा जास्त आहे.

आता अमेझॉन रेनफॉरेस्ट जंगलात सापडलेल्या 5 सर्वात धोकादायक प्राण्यांबद्दल बोलूया.

1. बुलेट मुंगी

बुलेट मुंगी ही एक फारच लहान मुंगी आहे. तुम्ही  बऱ्याच  मुंग्या पाहिल्या असतील परंतु बुलेट मुंगी सारखी मुंगी तुम्हाला दिसली नसेल. ती दिसायला खूप लहान आहे परंतु तिचा चावा/ स्टिंग खूप धोकादायक आहे. या मुंगीचा चावा एका गोळीने मारण्यासारखे आहे. म्हणूनच याला बुलेट मुंगी म्हणतात. त्याच्या चाव्याव्दारे अतिशय असह्य वेदना होते ज्याला सहन करणे फार कठीण आहे. म्हणून त्याला बुलेट मुंगी म्हणतात. अ‍ॅमेझॉन रेनफॉरेस्टच्या जंगलात ही मुबलक प्रमाणात आढळते.

बुलेट मुंगीमध्ये जगातील सर्वात वेदनादायक स्टिंग आहे

बुलेट मुंगीचा डंक कोणत्याही किडीचा सर्वात वेदनादायक असल्याचे म्हटले जाते. हे जस्टिन ओ. श्मिट नावाच्या व्यक्तीने शोधून काढले, तिचा डंक 24 तासांपर्यंत टिकू शकतो आणि याच्या लक्षणांमध्ये ताप, मळमळ, थरथरणे आणि हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधीचा त्रासाचा समावेश आहे. त्यांचे डंक वेदनादायक असले तरीही त्या सहसा आक्रमक नसतात. चिथावणी देताना, स्टिंगिंग करण्यापूर्वी प्रथम त्या एक केमिकल सोडतात ज्यामुळे त्यांच्या सभोवतालच्या सर्व मुंग्या विलक्षण उन्मादात पडतात. बुलेट मुंग्या एका अतुलनीय 1.2 इंचाच्या लांबीपर्यंत वाढू शकतात, बुलेट मुंगीत एक शक्तिशाली विष आहे. त्यांच्या विषाला पोनेराटोक्सिन म्हणतात.

आकार आणि रचना…

या सामान्य मुंगीपेक्षा किंचित मोठे असते आणि तपकिरी, काळा आणि लाल रंगाचा असतो. त्यांची लांबी सुमारे 2 सें.मी. त्यांचे वजन 0.0015 ग्रॅम आहे. त्यांच्याकडे 1 ते 3 मिमीचे स्टिंग आहे. विषाच्या पिशव्या पोटात सापडतात. शिकार चावताना ही मुंगी पोटात स्थित विष आपल्या जबड्याने समोरच्याच्या रक्तात पसरवते. या दोन मोठ्या डोळ्यांद्वारे त्या 360 डिग्री कोनात एक मीटर अंतरापर्यंत पाहू शकतात.
यांच्या डोक्यावर दोन अँटेना आहेत. तीक्ष्ण दात असलेले त्याचे जबडे तोंडातून बाहेर निघतात. त्याच्या शरीरावर केसांची केशरचना असते. जेव्हा त्याला धोका वाटतो, तेव्हा त्या समोरच्याला दोन्ही दात आणि डंकांनी चावतात आणि सलग अनेक वेळा चावतात. हे विष न्यूरोटोक्सिक (पोनेरोटोक्सिक) प्रकारचे आहे. शास्त्रज्ञांच्या मते, त्याच्या चाव्यामुळे मधमाशीच्या डंकांमुळे होणाऱ्या वेदनेपेक्षा 30 पट जास्त वेदना होते.

मुंग्या स्वतःला चावून घेऊन आपले पुरुषत्व सिद्ध करावे लागते

ब्राझीलच्या जंगलात सांटरे-मावे जमातीतील लोकांच्या परंपरेनुसार, आपल्या पुरुषत्वाचे प्रमाण सिद्ध करण्यासाठी तरुणांना बुलेट मुंगीने स्वतःला चाऊन घ्यावे लागते. या प्रक्रियेमध्ये तरुण मुलांनी बुलेट मुंगी असलेल्या खास बनवलेल्या हातमोज्यांमध्ये हात घालावे लागतात. जेव्हा एखादा मुलगा हातमोजेमध्ये हात ठेवतो तेव्हा त्यास सुमारे अर्धा तास सतत या हातमोज्यांमध्ये हात ठेवावा लागतो. मुंग्या सतत चावा घेत असतात. असह्य वेदना होतात. या काळात यशस्वी झाल्यास त्यांना बक्षीस दिले जाते. अर्थात वेदना असह्य झाल्याने काही तरुण यात आपला जीवही गमावतात.

क्रमश: