झुकिनी ही मूळची मध्य व दक्षिण अमेरिकेतील भाजी असून आज जगभरात मोठ्या प्रमाणावर लागवड केली जाते. झुकिनीला "बेबी मॅरो" किंवा "कुर्जेट" असेही म्हणतात.
झुकिनी ही समर स्क्वॅश प्रकारातील एक फळभाजी आहे. ती दिसायला काकडीसारखी असली तरी तिचा वापर आणि चव वेगळी असते.
झुकिनीची शेती केल्यास कमी कालावधीत उत्पादन मिळते. बाजारात या विदेशी भाजीला चांगली मागणी असून शेतकऱ्यांना अधिक नफा मिळवण्याची संधी असते.
ही फळभाजी प्रामुख्याने हिरवा, पिवळा आणि फिकट हिरवा अशा तीन रंगांमध्ये उपलब्ध असते.
झुकिनीची चव सौम्य, किंचित गोडसर आणि अतिशय रुचकर असते. तिचा वापर भाजी, सूप, सॅलड, पास्ता आणि विविध खाद्यपदार्थांमध्ये केला जातो.
झुकिनीमध्ये भरपूर प्रमाणात पोषक घटक आढळतात. व्हिटॅमिन C, व्हिटॅमिन A, व्हिटॅमिन B6, पोटॅशियम, मॅंगनीज, फायबर
झुकिनीच्या लागवडीसाठी 24°C ते 30°C तापमान अनुकूल असते. लागवडीनंतर किमान 50 दिवस उबदार वातावरण मिळाल्यास पिकाची वाढ चांगली होते.
झुकिनीसाठी चांगला निचरा होणारी जमीन आवश्यक असते. मातीचा सामू (pH) 6.0 ते 6.5 दरम्यान असावा. लागवडीपूर्वी भरपूर प्रमाणात सेंद्रिय खतांचा वापर केल्यास उत्पादनात वाढ होते.
फळांची लांबी 6 ते 8 इंच झाल्यावर आणि बिया पूर्ण विकसित होण्यापूर्वी काढणी करावी. कोवळ्या अवस्थेतील झुकिनीची चव आणि गुणवत्ता सर्वोत्तम असते.
झुकिनीला साधारणपणे ₹60 ते ₹120 प्रति किलो बाजारभाव मिळतो. ऑर्गेनिक किंवा प्रीमियम दर्जाच्या झुकिनीला ₹100 ते ₹200 प्रति किलो किंवा त्याहून अधिक दरही मिळू शकतो.
35 ते 50 दिवसांत उत्पादन, कमी खर्चात लागवड, बाजारात वाढती मागणी, विदेशी भाजी असल्याने अधिक नफा, भविष्यातील ट्रेंडिंग आणि फायदेशीर पीक
झुकिनी शेती का करावी?
कमी कालावधीत जास्त उत्पन्न आणि चांगला बाजारभाव मिळवायचा असेल, तर झुकिनी शेती हा शेतकऱ्यांसाठी एक उत्तम पर्याय ठरू शकतो.
एल निनोमुळे पाऊस कमी? शेतकऱ्यांनी आत्ताच करा पाणी साठवणुकीची तयारी!